Cyberaanval

Een cyberaanval is een digitale aanval op computersystemen, netwerken of gegevens. Cyberaanvallen kunnen gericht zijn op personen en bedrijven, maar ook op vitale infrastructuur zoals banken, zorginstellingen en energiebedrijven. Volgens het CBS gaf 16 procent van de bevolking van 15 jaar of ouder in 2024 aan slachtoffer te zijn geweest van een of meerdere vormen van online criminaliteit. Een cyberaanval kan leiden tot verlies van gegevens, financiële schade en verstoring van belangrijke diensten. Daarom is het belangrijk om te weten wat je kunt doen tijdens en voorafgaand aan een cyberaanval.

Landelijke cyberaanvallen

Cyberaanvallen treffen niet alleen individuen, maar ook organisaties en zelfs het hele land. Wanneer hackers zich richten op vitale systemen, kan dat leiden tot grote verstoringen in het dagelijkse leven. Voorbeelden van mogelijke gevolgen. Denk dan aan bijvoorbeeld stroomuitval, storing in communicatie, problemen met openbaar vervoer, beperkingen bij banken en betalingen en vertraging in vitale diensten. Het is daarom belangrijk dat je voorbereid bent: zorg dat je offline contactmogelijkheden hebt (zoals een noodradio) en een noodpakket klaar hebt.

Bescherm jezelf

• Deel alleen noodzakelijke informatie en geef je inloggegevens nooit aan anderen.
• Gebruik voor elke website een uniek, sterk wachtwoord en bewaar ze in een betrouwbare wachtwoordmanager.
• Houd je apparaten up-to-date en installeer antivirussoftware om virussen en malware tegen te houden.
• Maak regelmatig back-ups van belangrijke bestanden op een externe harde schijf of in een beveiligde cloud.

Digitale routines

Wees bewust van online gedrag en bouw een routine voor jezelf:

• Klik nooit zomaar op links of bijlagen.
• Controleer afzenders van berichten.
• Gebruik geen openbare wifi voor gevoelige zaken.
• Deel nooit zomaar persoonlijke of financiële gegevens.

Maak een digitaal noodplan

Net zoals bij fysieke noodsituaties is een digitaal noodplan belangrijk. Door vooraf een digitaal noodplan te maken, bespaar je tijd en stress. Leg bijvoorbeeld de volgende punten in je noodplan vast:

• Wie je belt bij een cyberincident.
• Welke accounts als eerste beveiligd en gecheckt moeten worden (bank, DigiD, etc.).
• Waar je back-ups staan.
• Hoe je belangrijke gegevens offline kunt bereiken.

Tijdens een persoonlijke cyberaanval

Ben je slachtoffer geworden van cybercriminaliteit? Doe dan aangifte bij de politie. Dit kun je doen door zowel te bellen als een bezoek te brengen aan het politiebureau. Voor sommige soorten cybercriminaliteit is het ook mogelijk om online aangifte te doen. Daarnaast kun je cybercrime melden bij de Fraudehelpdesk. Zij bieden ondersteuning bij het indienen van aangiften bij de politie en andere betrokken instanties. Bovendien geven ze praktische adviezen en informatie.

Gebruik getroffen apparaten pas weer wanneer ze veilig zijn verklaard. Controleer je bestanden, accounts en bankgegevens. Cyberaanvallen zijn een reëel risico in een digitale samenleving. Door vooraf goed na te denken over risico’s en actiepunten, kun je in een noodsituatie sneller en veiliger handelen.